KÜTÜPHANE

Kitap insan medeniyetinin bir baş göstergisidir ve insan bilimi, insan aklının başarıları hakkında yazılarının definesidir. Kütüphane ise halk ruhunu yenileten ulusal kültürün bir parçasıdır, her devletin en değerli sermayesidir.  Böylece 21. asırda da kitap ve kütüphane önemi insancılığın yazılı kültürün korucusu olarak saklanacaktır. Bu yüzden kütüphane kavramı bilimi ve yüksek eğitimi geliştirmede çok önemlidir. Kütüphanesiz çağdaş üniversite düşünülmemektedir.  Avrasya Ulusal Üniversitesi de üniversite kütüphanesinin gelişmesine önem vermektedir.

AUÜ kütüphanesi 1962 yılından başlayıp çakışmaktadır. Küçük üniversitenin kütüphanesi yıllarca değişip şimdi bilim ve eğitim edebiyatının büyük bir merkezi oldu. Kütüphane hayatının yeni dönemi 2001 yılında KC Hükümeti ve İ. Tasmagambetov’ın sunumu ile üniversitenin bilimsel kütüphanesi temelinde ‘Otırar kitaphanası’ Bilimsel Merkezi kuruldu (6 Temmuz 2001 yılındaki 924 nolu Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti’nin Kararı).

AUÜ kütüphanesi bugün büyük üniversitelik kitap korucu ve üniversal bilişim kayanağıdır. Bilimin bütün alanlarında 1,4 miliyondan fazla belgelere mevcut. ‘Otırar kitaphanası’ Bilimsel Merkezi sadece kitaplar değil  CD-ROM, elektronik kitaplar, audio ve video belgeler, AUÜ’de savunulmuş tez özetleri, tezler, dergilere mevcut. Ayrıca kütüphane 30000 civarında seyrek kitaplar ve belgelere öevcut. Ayrıca Cumhurbaşkanı N.A. Nazarbaev’a hediye edilmiş kitaplar da kütüphaneden bulunabilir. Vakıfta aşağıdaki gibi  seyrek kitaplar ve el yazıları bulunmaktadır:

• 1828 yılındaki A.İ. Levşin’in ‘Kırgız ve Kazak, Kırgız ve Kaysak ordularının tanımlaması’ el yazısının orijinalı (Polonya dilinde);
• İran İslam Cumhuriyeti kütüphanelerinen Al Farabi’nin bilimsel eserleri ve Farsça Ferdousi ve Hafiz’in resimli foliyantları (Prof. M. Joldasbekov’ın hediyesi);
• ‘Kuran’ el yazıları;
• 1932 yılında Şerizdan Marsekov tarafından yazılıp alınan Abay ve Şakarim Kudayberdiulı eserlerinin yazıları;
• 20. asrın tanınmış Kazak yazarı Saparğali Begalin’in el yazıları  (1895-1983 yıllar);
• Chen Gou Jou Si Çin felsefecilerinin ‘Hakim Sözü’ kitabı, 12. asır yayını (şair O. Süleymenov tarafından hediye);
• 19. asrın sonu ve 20. asrın başında Arap, Fars, Tatar, Çağatay dillerindeki kitaplar (Seyit Kenjahmetov ve Sarı Kolbaykızı);
• 18. asır ve 19. başında Fransız dilindeki Avrupa kitapları (1743 yılından başlayıp): Voltaire, Cervantes, Rasyn,  Kornel, La Rochefoucauld, Rousseau, Dydro, Rabelais, Lafontaine eserleri;
• 19. asrın sanati ve bilimsel edebiyatı;
• Brockhaus  ve Efron 82 ciltli Ansiklopedili sözlüğü;
• Kazakistan Cumhuriyeti bağımsızlığının 100 yıllık sebebi ile yayınlanmış ‘Otırar kitaphanası’ 100 kitabı.

Ayrıca kütüphanede eski türk yazıları da saklanmaktadır. Seyrek kitaplar bölümündeki kitaplar:

• 1892 yılında Peterburgs’ta V.V. Radlov yayınlamış ‘Eski Moğolistan Atlası’ (Başbakan İ. Tasmagambetov’ın hediyesi);
• lengüisti V. Tomsen’in ilk 19. asrın sonunda eski Türk dili yazılarının gizini açan  5 ciltli eserleri (1894 yılındaki ‘Orhon yazılarını deşifre etme’ araştırması);
• Geykel ve Radlov’ın Runik Atlası (Eğitim bakanı M. Westager  ve Kral kütüphanesinin hediyesi). Bilimsel merkezde 1980’li sonunda Almanya Dış İşleri Bakanı H.D. Genscher anıt vakfı bulunmaktadır. Almanca 2,4 bin edebiyattan oluşturulmuş vakıf 1989 yılında hediye edildi. Vakıf Kazakistan’da ve BDT devletlerinde tek sosyal bilimler, edebiyat, sanat, tarih, ülke çalışmaları üzerine deşiğik taraflı ansiklopedi ve bilimsel edebiyatı mevcut.

23 Eylül 2001 tarihinde John Paul II Papa AUÜ’ne 20 ciltli ‘Yeni Katolik ansiklopedisi’ni’ hediye etti.  Ayrıca yazarları imzalayan 200 hediye kitap ta var. 

‘Otırar Kütüphanesi’ BM görevinin yönleri:

Bilimsel araştırmalar:

2001 ve 2008 yıllar arasında bilimsel araştırmalar sağlama amacında ve kitap vakfını yayınlar ile doldurmak için aşağıdaki işler yapılmıştır: Arap Dili ve Kazak tarihi ile ilgili tarihi seyrek yayınlar (50 cilt), Arapça ve Farsça seyrek kitapların bilimsel tanımlaması (357 tane).

‘Kazakistan bağımsızlığının ruhsal temeli olarak eski Türk yazıları ve Doğu el yazıları’ konulu araştırma işleri yapılmaktadır. Kultegin metinleri deşifre edilip Kazakça, Rusça ve eski Çince’ye çevirildi. Yazılarda gösterilen tarihi olayların açıklaması yapılmaktadır.

Akademisiyen S. Kirabae’in Müze ve Kütüphanesi

Her sene kütüphane 11 bin insana hizmet göstermektedir, onun 5,5 bini öğrencilerdir. Senede kütüphaneyi 500 bin insan ziyaret etmekte ve 1,5 miliyon tane kitap verilmektedir.  

Bilimsel Merkezin hizmetinin önemli yönünün birisi Kazakistan’ın edebiyat, sanat, bilim,eğitim alanındaki kkitap vakıflarını kurmaktır. Böyle vakıfların birincisi Merkeze oğlanı tarafından hediye edilen S. Begalin’in özel kütüphanesi ve arşivi, ayrıca anıt küütüphaneler:  А.Маrğulan, S. Kirabaev, A. Beysenova, S. Begalin, R. Sızdıkova, M. Karataev, K.Akişev, T. Kakişev, O. Nurmaganbetova, T. Jurtbay, M. Ötelbaev.

Kütüphane görevlileri ülkenin ve dünyanın meşhur ve unutulmaz olaylarına yılda 60 fazla fuarlar düzenlemektedir.  Okuyucular tarıfınan KC Cumhurbaşkanının konışmaları, Türkoloji, eğitimi geliştirme, KC devlet sembolleri, resmi dil, Astana bayramı, devlet adamlarının yıldönümü üzerine Uluslararası Bilimsel Konferanslar çok ilgilendirdi.

Bilimsel - eğitim işleri

Öğrencileri ve akademik kadroyu kitaplar, basınlar ile sağlama merkezin temel görevidir. Her sene kütüphane vakfı 10-15 bin taneye çoğalmaktadır. Kütüphane üniversite fakülteleri ile birlikte yeni kaynakları arama işlerini yapmaktadır. Kitapları değişik organizasyonlar, yazarlar kendieri kütüphaneye hediye etmektedir.

Kütüphane vakfı okuyucular için katalogun 3 çeşitini sunmaktadır: periodik yayınların sistematik kartoteği,  konulu kartorek (‘Kim dünya politikasında’, ‘Doğu çalışmaları üzerine kartotek’, ‘Türk kültürünün fenomeni’, ‘Yüksek okulun aktüel problemleri’, ‘KC Cumhurbaşkanı konuları’, ‘Dil kaderi ülke kaderidir’). 2000 yılından başlayıp elektronik katalog çalışmaktadır.

Öğrenciler ve öğretim üyesi için tedbirler düzenlenmektedir: Bilişim Günüleri, Böölümler Günleri. Yeni edebiyatlar gelince üç aylıkta bilişim bülten yayınlanmaktadır.

Uluslararası işbirliğin geleceği

Bilimsel Merkezin uluslararsı maksatları şunlardır:

- Avrasyacıl bilim, eğitim ve kütüphane merkezleri ile işbirliği kurma ve geliştirme;

- Kazakistan tarihi üzerine yazılı kaynakları ülkemize geri verilmesi;

- uluslararası kitap değişimi aracı ile vakfı doldurma;

- uluslararası kütüphane organizayonlara giriş;

- uluslararsı sahnede Kazakistan’ın kültürel yazılı mirasının propogandası.

Projeler

Şuan ‘Ulusal ideoloji Kazakistan gelişmesinin temeli” Programı çerçevesinde ‘Otırar kütüphanesi’ - ‘eski Türk ve Kazak tarihinin edebi eserleri - Bağımsız Kazakistan’ın Ulusal ideolojisini kurmanın temelidir’ Projesini yürütmektedir. Türk yazılarının anıtının ve Doğu, Kazak el yazılarının elektronik katalogunun kaynak bazası kuruldu. Yayınlandı: S. Kenjahmetulı’nın ‘Kakah halkının turmısı men madenieti’(Kazak halkının yaşayışı ve kültürü); Т. Jurtbay: ‘Alaş akiıktarı’; B. Bafin ‘Tarihi şejire’; N. Ahmetbekov ‘Şığarmalar’; S.Begalin’in 2 ciltli: Şiir ve deneme ve hikayeleri; К.Muhamedjanov’ın ‘Köp tomdık şığarmaları’. Yayınlanmaya hazırlanmaktadır: ‘Eski Türk anıtlarındaki eski Çin metinleri’, ‘Eski Çin kaynaklarındaki hunnalar ve Türklerin edebiyatı ve kültürü’, ‘Doğu Türkistan Kazaklarının ulusal kurtuluş devimi’, T. Jurtbay’ın ‘Parolam Alaş!’.

Göstergelerimiz

01 Ocak 2009 tarihi durumuna:

Vakıfta – 1.4 miliyon tane,

Kazakça - 61299 tane;

Üyeler– 11 bin;

öğrenciler – 8.9 bin.

Ziyaretler - 500 bin.

Yayınlar verildi - 1.5 miliyon tane.